feb 28 2017

wel of geen zuivel

 

Wie moet ik nu geloven? Volgens de een mag ik geen zuivel, de ander adviseert me juist meer kwark en yoghurt te gaan eten.

Zoals met de meeste zaken, het zit wat complexer in elkaar dan: ‘nooit zuivel’ en ‘iedere dag ontbijt met een yoghurtje’.

 

ALLERGIE OF INTOLERANTIE

Als je melk uit elkaar haalt, kun je grofweg zeggen, dat het bestaat uit melksuiker (lactose) en melkeiwit. Je kunt een allergie hebben tegen melkeiwit. Het afweersysteem herkent het melkeiwit niet als ‘juist’ en  maakt dan afweerstoffen aan tegen dit eiwit. Deze reactie kan zich uiten in klachten van met name de slijmvliezen (eczeem, darmklachten of te vaak verkouden).

Maar je kunt ook intolerant zijn voor melksuiker (lactose). Dit is niet een afweerreactie van het immuunsysteem. Maar je hebt dan te weinig enzym (lactase) om de hoeveelheid melksuiker die je hebt gegeten (of gedronken) te kunnen omzetten. Dit kan leiden tot verschillende klachten, met name darm- of huidklachten. Een intolerantie houdt hier dus in, dat je teveel product (melk) hebt gedronken, dan je systeem kan verwerken.
NB: Intolerantie wordt tegenwoordig ook wel niet-allergische voedselovergevoeligheid genoemd.

Op basis van de klachten is dus moeilijk na te gaan, of het om een allergie gaat of om een intolerantie.

Eén totaal product, geeft ongeveer dezelfde klachten, maar volgens twee verschillende wegen.

 

ALLERGIE

Hier ga ik nu niet te ver op in. Je kunt een allergie opsplitsen in de soort antistoffen die ontstaan. Je hebt een allergie waarbij IgE ontstaat. Hiervoor moet je eerst in contact zijn geweest met het betreffende product. In dit geval melk.

Maar je kunt ook een allergische reactie ontwikkelen als je nog nooit in contact geweest bent met melk. Dit heet dan met een lastige term: niet-IgE-gemedieerde voedselallergie.

Je kunt een allergische reactie voorkomen door het product weg te laten.

Maar het immuunsysteem kan ook ‘getraind’ worden, desensibilisatie. Je krijgt kleine beetjes binnen, waardoor het afweersysteem leert hoeveel antistoffen ie moet of kan produceren. Je ‘groeit er als het ware overheen’.

NB: of desensibilisatie mogelijk is hangt af van de ernst van de allergie.

 

INTOLERANTIE

Wat ik al verteld had, een intolerantie heeft te maken met de hoeveelheid lactase. Lactase is het enzym wat melkproducten kan omzetten, in glucose en galactose. Er zijn mensen die van nature reeds minder lactase hebben. Zoals kinderen die te vroeg geboren zijn (prematuren), mensen van niet-Kaukasische oorsprong en ouderen.

In de periode dat je normaliter gezoogd wordt, heb je de grootste hoeveelheid lactase. Als je deze gegevens in acht neemt, dan weet je bijna zelf al wanneer je wel of niet gevoelig bent voor melk(producten). In dit geval melksuiker (lactose).

Regelmatig komt het voor dat mensen bij mij op het spreekuur komen. Ze vertellen dan dat ze hun leven lang al melk hebben kunnen gebruiken en nu niet meer. Dit is niet vreemd. Naarmate je ouder wordt, wordt je hoeveelheid lactase steeds minder. Dus kun je op oudere leeftijd steeds minder melk producten omzetten. Voor mensen met een Aziatische of Afrikaanse achtergrond geldt dit hun hele leven.

 

YOGHURT EN KAAS EN GEITEN

Yoghurt is een gefermenteerd melkproduct. Dit houdt in dat micro-organismen (bijvoorbeeld bacterien) zorgen voor omzetting. Bij melk gaat het dan meestal om de omzetting van melksuiker (lactose) door melkzuurbacterien in onder andere melkzuren. Naarmate je dit proces langer laat duren, wordt er meer lactose omgezet. Dus ‘lange-yoghurt’ (zelfgemaakte) bevat minder lactose dan ‘korte-yoghurt’ (fabrieks).

De melk wordt door de bacterien als het ware voorverteerd. Je lichaam heeft dan minder lactase nodig om het melkproduct verder te verteren. Yoghurt is daarom makkelijker te verteren dan ‘gewone’ melk. Bovendien is door de verzuring yoghurt langer houdbaar dan melk.

 

Kaas bevat natuurlijk ook melkeiwit en melksuiker. Kaas ondergaat een rijpinsproces. Bij dit rijpingsproces wordt lactose ook omgezet in andere producten. Naar mate het natuurlijke rijpingsproces langer geduurd heeft, zit er minder lactose in kaas.

 

Geitenmelk bevat van nature minder lactose dan koemelk.

 

WAAR ZIT LACTOSE IN

Melk zit in veel producten, lactose dus ook.

Volle, halfvolle of magere melk. Koe-, geiten-, schapen-, paarden- en ezelinnenmelk. Zachte kazen, roomkazen, smeerkaas, verse kaas (huttenkase of cottage cheese). Yoghurt, kefir, kwark, karnemelk. Yoghurt- en zuiveldranken. Vla, pudding, mousse, pap. Slagroom, weiproducten. Zure room en creme fraiche. Koffiemelk. Maar ook in worst, soepen, sauzen en brood.

Bekijk altijd het etiket.

 

INTOLERANTIE EN IK

Dus als je denkt dat je intolerant bent voor melk(producten), kun je het volgende doen:

  • Melk en alle melkproducten enige weken volledig uit je voedingspatroon schrappen en kijken of je klachten weggaan (‘diagnostisch lactosebeperkt dieet’)
  • Daarna kleine beetjes gebruiken en kijken bij welke hoeveelheid er klachten ontstaan (je weet dan in ieder geval dat je in bepaalde mate lactoseintolerant bent als er weer klachten ontstaan). Je weet dan ook jouw intolerantiegrens (‘drempelgevoeligheid’), deze kan gedurende je leven wel veranderen.
  • Je kunt in plaats van zoete melkproducten, zure melkproducten gaan gebruiken, zoals yoghurt
  • In plaats van koemelk gebruik je geitenmelk
  • En voor noodgevallen kun je een lactasepreparaat gebruiken

 

Drink wat vaker thee of water!

zuivel

zuivel

1 ping

  1. […] We gebruiken halvarine van een bepaald merk, goed voor m’n bloedvaten. Ik drink iedere dag yoghurtdrank, met een smaakje. We eten altijd volkoren brood. Bijna iedere dag een stuk fruit. En ja, af en toe […]

Geef een reactie

Your email address will not be published.